طلا را معمولاً با درخشش، ارزش و جواهرات می‌شناسیم؛ اما یکی از عجیب‌ترین ویژگی‌های این فلز، چیزی است که با نگاه کردن به یک انگشتر یا زنجیر نمی‌توان متوجه آن شد: طلا قابلیت تغییر شکل فوق‌العاده‌ای دارد.

طلای خالص یکی از چکش‌خوارترین و شکل‌پذیرترین فلزات شناخته‌شده است. به زبان ساده، می‌توان آن را بدون اینکه به‌راحتی بشکند، به ورقه‌هایی بسیار نازک تبدیل کرد یا به شکل سیم‌های باورنکردنی ظریف درآورد. 

اما چقدر ظریف؟


World Gold Council اعلام کرده است که تنها یک اونس تروا طلا، معادل حدود ۳۱.۱ گرم، قابلیت تبدیل شدن به سیمی در حدود ۸۰ کیلومتر را دارد؛ آن هم سیمی با قطر تنها ۵ میکرون. 

اگر این عدد را برای یک گرم در نظر بگیریم، نتیجه شگفت‌انگیز است:

۱ گرم طلای خالص ≈ بیش از ۲.۵ کیلومتر سیم طلایی بسیار نازک

یعنی مقدار طلایی که وزنش فقط به اندازه یک قطعه بسیار سبک جواهر است، در شرایط بسیار تخصصی می‌تواند به رشته‌ای با طول چند هزار متر تبدیل شود.

فقط کش نمی‌آید؛ پهن هم می‌شود!

خاصیت عجیب طلا فقط به ساخت سیم محدود نیست. همین فلز را می‌توان آن‌قدر چکش‌کاری کرد که به ورقه‌ای فوق‌العاده نازک تبدیل شود.

یک اونس طلای خالص قابلیت تبدیل شدن به ورقه‌ای با مساحت حدود ۹ مترمربع را دارد. بنابراین به‌صورت تقریبی، از یک گرم طلای خالص می‌توان نزدیک ۰.۳ مترمربع ورق بسیار نازک طلا ایجاد کرد. 

این همان ویژگی‌ای است که امکان تولید «ورق طلا» را فراهم می‌کند؛ لایه‌هایی آن‌قدر نازک که مقدار بسیار کمی طلا می‌تواند سطح نسبتاً بزرگی را بپوشاند.


چرا طلا چنین قابلیتی دارد؟

ساختار فلزی طلا اجازه می‌دهد لایه‌های اتمی آن هنگام وارد شدن نیرو نسبت به یکدیگر جابه‌جا شوند، بدون اینکه پیوندهای فلزی فوراً از هم گسیخته شوند. نتیجه، فلزی نرم، انعطاف‌پذیر، چکش‌خوار و بسیار شکل‌پذیر است.

البته همین نرمی زیاد یکی از دلایلی است که طلای خالص ۲۴ عیار معمولاً برای بسیاری از جواهرات روزمره انتخاب ایده‌آلی نیست. برای افزایش استحکام، طلا را با فلزات دیگری آلیاژ می‌کنند؛ برای مثال طلای ۱۸ عیار از ۷۵٪ طلا و ۲۵٪ فلزات دیگر تشکیل می‌شود. 

این ویژگی فقط برای جواهرسازی نیست؛

شکل‌پذیری طلا در صنایع پیشرفته هم اهمیت زیادی دارد. مقاومت بالا در برابر خوردگی، رسانایی مناسب و امکان تبدیل آن به سیم‌ها و پوشش‌های بسیار ظریف باعث شده طلا در قطعات الکترونیکی، کانکتورها و برخی تجهیزات پیشرفته نیز کاربرد داشته باشد. 


پس دفعه بعد که یک گرم طلا را در دست گرفتید، فقط به اندازه کوچک آن نگاه نکنید؛ همان یک گرم، نمونه‌ای از یکی از شکل‌پذیرترین فلزات طبیعت است.

«طلا فقط به‌خاطر ارزشش شگفت‌انگیز نیست؛ گاهی یک گرم از آن، بیشتر از چیزی که تصور می‌کنیم داستان برای گفتن دارد.




tala