وقتی صحبت از طلا می‌شود، معمولاً ذهن ما به سمت زیورآلات، سکه و سرمایه‌گذاری می‌رود. اما کاربرد این فلز ارزشمند بسیار فراتر از ویترین طلافروشی‌هاست.


شاید جالب باشد بدانید که طلا یکی از فلزات مورد استفاده در صنعت الکترونیک است و با توسعه سریع هوش مصنوعی، تراشه‌های پیشرفته و دیتاسنترها، این بخش از کاربرد طلا دوباره مورد توجه قرار گرفته است.


چرا تکنولوژی به طلا نیاز دارد؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های طلا، رسانایی الکتریکی مناسب و مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی و اکسید شدن است. برخلاف بسیاری از فلزات، سطح طلا به‌راحتی دچار زنگ‌زدگی یا خوردگی نمی‌شود.

این ویژگی در قطعات الکترونیکی حساس اهمیت زیادی دارد؛ چون حتی یک اتصال کوچک و نامطمئن می‌تواند عملکرد یک دستگاه پیشرفته را تحت تأثیر قرار دهد.

به همین دلیل مقدارهای بسیار کمی از طلا را می‌توان در بخش‌هایی مانند:

اتصالات و کانکتورهای الکترونیکی

مدارهای چاپی

نیمه‌رساناها و برخی اجزای تراشه‌ها

تجهیزات مخابراتی

سرورها و تجهیزات دیتاسنترها

تلفن‌های هوشمند و کامپیوترها

پیدا کرد.


هوش مصنوعی چه ارتباطی با طلا دارد؟

خودِ هوش مصنوعی طلا مصرف نمی‌کند! آنچه به طلا نیاز دارد، زیرساخت فیزیکی پشت هوش مصنوعی است.

مدل‌های هوش مصنوعی برای آموزش و پردازش حجم عظیمی از اطلاعات به سرورها، پردازنده‌های قدرتمند، تراشه‌های حافظه، تجهیزات شبکه و دیتاسنترهای بزرگ متکی هستند.

در برخی از این تجهیزات، طلا در اتصالات، پوشش‌ها و قطعات الکترونیکی حساس استفاده می‌شود. بنابراین هرچه زیرساخت‌های پردازشی و دیتاسنترهای مرتبط با AI توسعه پیدا کنند، صنعت الکترونیک نیز می‌تواند به یکی از بخش‌های قابل توجه تقاضای صنعتی طلا تبدیل شود.

این موضوع فقط یک پیش‌بینی برای آینده نیست. شورای جهانی طلا در گزارش سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۶ اعلام کرده که تقاضای طلا در بخش الکترونیک نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳ درصد افزایش یافته و به حدود ۶۹ تن رسیده است و توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی یکی از عوامل حمایت‌کننده از این تقاضا بوده است.


یعنی داخل هر تراشه مقدار زیادی طلا وجود دارد؟

خیر. مقدار طلای استفاده‌شده در یک قطعه الکترونیکی معمولاً بسیار کم است و تولیدکنندگان نیز به دلیل قیمت بالای طلا تلاش می‌کنند فقط در بخش‌هایی از آن استفاده کنند که ویژگی‌های این فلز واقعاً ضروری باشد.

اما وقتی صحبت از تولید میلیون‌ها دستگاه، تراشه و تجهیزات دیتاسنتر در سراسر جهان باشد، همین مقادیر کوچک در مقیاس صنعتی اهمیت پیدا می‌کنند.

از موبایل تا فضا؛ کاربرد طلا گسترده‌تر از چیزی است که فکر می‌کنیم.

کاربرد صنعتی طلا فقط به هوش مصنوعی محدود نمی‌شود. این فلز سال‌هاست در صنایع الکترونیک، تجهیزات پزشکی، مخابرات، خودروهای پیشرفته و حتی صنایع هوافضا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جالب‌تر اینکه بخشی از طلای موجود در دستگاه‌های الکترونیکی قدیمی نیز قابلیت بازیافت دارد؛ به همین دلیل بازیافت فلزات ارزشمند از زباله‌های الکترونیکی به حوزه مهمی در صنعت تبدیل شده است.

طلا؛ فلزی میان سنت و آینده

هزاران سال است که انسان طلا را به دلیل زیبایی، کمیابی و ارزش اقتصادی آن نگهداری می‌کند. اما دنیای مدرن دلیل دیگری هم برای ارزشمند بودن آن پیدا کرده است: ویژگی‌های فیزیکی منحصربه‌فردی که در فناوری‌های پیشرفته کاربرد دارند.

پس دفعه بعد که نام طلا را می‌شنوید، فقط به یک انگشتر، گردنبند یا شمش فکر نکنید.

شاید مقدار بسیار کوچکی از همین فلز ارزشمند، جایی در میان تجهیزات و سرورهایی قرار گرفته باشد که آینده هوش مصنوعی را می‌سازند.


ax