طلا در مهر ۱۴۰۵؛ بازار با چه متغیرهایی روبه‌روست؟

طلا در مهر ۱۴۰۵؛ بازار با چه متغیرهایی روبه‌روست؟

با ورود به مهر ۱۴۰۵، بازار طلا در شرایطی متفاوت از ماه‌های ابتدایی سال قرار گرفته است. قیمت طلای جهانی پس از ثبت رکوردهای تاریخی در ابتدای سال، وارد دوره‌ای پرنوسان شده و در روزهای پایانی شهریور تحت فشار افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا و تغییر انتظارات درباره سیاست پولی فدرال رزرو قرار گرفته است.

در بازار داخلی نیز مسیر قیمت طلا تنها به اونس جهانی وابسته نیست و نرخ دلار، شرایط اقتصادی و سیاسی و میزان تقاضای داخلی می‌توانند جهت بازار را تغییر دهند.

بنابراین برای بررسی بازار طلا در مهر، بهتر است به جای تمرکز بر یک عدد یا پیش‌بینی قطعی، مجموعه‌ای از متغیرهای اثرگذار را زیر نظر بگیریم.

بازار جهانی طلا در چه نقطه‌ای قرار دارد؟

طلا در سال ۲۰۲۶ نوسانات قابل‌توجهی را تجربه کرده است. طبق گزارش World Gold Council، طلا در ابتدای سال حتی به محدوده بالاتر از ۵۵۰۰ دلار در هر اونس رسید، اما در ادامه سال با اصلاح قابل‌توجهی مواجه شد. این شورا در گزارش میان‌سال خود تأکید کرده بود که مسیر طلا به شدت به تغییرات نرخ بهره، ریسک‌های ژئوپلیتیک، رفتار سرمایه‌گذاران و تقاضای بانک‌های مرکزی وابسته است. (World Gold Council)

در پایان شهریور نیز فشار فروش افزایش پیدا کرد. بر اساس گزارش رویترز، قیمت طلا در ۲۸ سپتامبر تا حدود ۴۱۱۱ دلار پایین آمد و افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا و افزایش انتظارات برای افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو از عوامل مهم این افت عنوان شد. (Reuters)

در معاملات ۲۹ سپتامبر نیز قرارداد آتی طلای کامکس با رشد محدود در سطح ۴۱۴۷.۷۰ دلار بسته شد، در حالی که این قیمت همچنان حدود ۲۲ درصد پایین‌تر از رکورد ثبت‌شده در ژانویه ۲۰۲۶ بود. (The Wall Street Journal)

این اعداد نشان می‌دهند که بازار وارد مرحله‌ای شده که در آن واکنش طلا به داده‌های اقتصادی و سیاست پولی آمریکا اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

۱. فدرال رزرو؛ مهم‌ترین متغیر مهر:

یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده مسیر طلا در مهر، تصمیم‌ها و سیگنال‌های فدرال رزرو آمریکا خواهد بود.

طلا برخلاف دارایی‌هایی مانند اوراق قرضه، سود دوره‌ای ایجاد نمی‌کند. بنابراین زمانی که نرخ‌های بهره و بازده اوراق افزایش پیدا می‌کنند، هزینه فرصت نگهداری طلا برای سرمایه‌گذاران بیشتر می‌شود.

در مقابل، اگر داده‌های اقتصادی آمریکا باعث شود بازار انتظار کاهش نرخ بهره یا سیاست پولی آسان‌تر را داشته باشد، فشار ناشی از نرخ‌های بهره بالا می‌تواند کاهش پیدا کند.

World Gold Council نیز در بررسی چشم‌انداز ۲۰۲۶، نرخ‌های بهره و بازده واقعی اوراق آمریکا را از عوامل مهم تعیین‌کننده جذابیت طلا معرفی کرده است. (World Gold Council)

به همین دلیل، در مهر انتشار داده‌هایی مانند تورم آمریکا، شاخص قیمت مصرف‌کننده، اشتغال و گزارش‌های مربوط به بازار کار می‌تواند باعث نوسان قابل‌توجه طلا شود.

۲. دلار آمریکا؛ رقیب همیشگی طلا:

رابطه طلا و دلار یکی دیگر از متغیرهایی است که باید در مهر زیر نظر گرفته شود.

طلا در بازار جهانی با دلار قیمت‌گذاری می‌شود. تقویت دلار می‌تواند خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گران‌تر کند و در برخی شرایط فشار بیشتری بر قیمت فلز زرد وارد کند.

در ماه‌های اخیر نیز تغییرات دلار یکی از عوامل مهم حرکت طلا بوده است. World Gold Council در گزارش بازار اوت ۲۰۲۶ اعلام کرد که ضعف دلار یکی از عوامل حمایت‌کننده از رشد طلا در آن ماه بوده است. (World Gold Council)

بنابراین در مهر، تنها پرسش این نیست که «اونس طلا چه می‌شود؟»؛ بلکه باید پرسید دلار در برابر سایر ارزها چه مسیری را طی خواهد کرد؟

۳. بازده اوراق خزانه آمریکا:

یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که شاید کمتر از قیمت دلار مورد توجه عموم قرار بگیرد، بازده اوراق خزانه آمریکاست.

در روزهای پایانی شهریور، افزایش بازده اوراق یکی از عوامل فشار بر طلا بود. رویترز گزارش داده که بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا در این دوره به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۷ رسید و افزایش هزینه فرصت نگهداری طلا را بیشتر کرد. (Reuters)

اگر بازده اوراق در مهر همچنان بالا بماند، می‌تواند برای طلا یک عامل فشار باشد. در مقابل، کاهش بازده اوراق می‌تواند بخشی از این فشار را کاهش دهد.

۴. بانک‌های مرکزی؛ پشتوانه‌ای برای تقاضای طلا

در طرف دیگر معادله، بانک‌های مرکزی قرار دارند.

خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی در سال‌های اخیر به یکی از عوامل ساختاری مهم بازار تبدیل شده است. World Gold Council اعلام کرده که بانک‌های مرکزی از سال ۲۰۲۲ به‌طور متوسط سالانه حدود ۱۰۰۰ تن طلا خریداری کرده‌اند. همچنین بررسی این شورا نشان می‌دهد که بسیاری از مدیران ذخایر ارزی همچنان نسبت به افزایش سهم طلا در ذخایر خود دیدگاه مثبتی دارند. (World Gold Council)

ادامه این روند می‌تواند در برابر بخشی از فشارهای کوتاه‌مدت بازار نقش حمایتی داشته باشد.

البته سرعت خرید بانک‌های مرکزی نیز اهمیت دارد. اگر حجم خریدها کاهش محسوسی پیدا کند، یکی از پایه‌های تقاضای طلا ضعیف‌تر خواهد شد.

۵. چین و هند؛ دو بازار مهم در مهر:

رفتار مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران آسیایی نیز می‌تواند در ماه‌های آینده اهمیت زیادی داشته باشد.

World Gold Council در چشم‌انداز نیمه دوم سال ۲۰۲۶ تأکید کرده که بازارهای آسیایی نقش فزاینده‌ای در کشف قیمت طلا پیدا کرده‌اند و تقاضای سرمایه‌گذاری در آسیا یکی از عوامل مهم بازار خواهد بود. (World Gold Council)

در روزهای پایانی شهریور، گزارش رویترز از کاهش تقاضای چین پیش از تعطیلات اکتبر خبر داد و در عین حال اشاره کرد که تقاضای فصلی هند می‌تواند در ادامه سال به بازار کمک کند. (Reuters)

به همین دلیل، وضعیت تقاضای چین و هند در مهر یکی از متغیرهایی است که فعالان بازار دنبال خواهند کرد.

۶. ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیک:

طلا در دوره‌های افزایش نااطمینانی سیاسی و اقتصادی معمولاً مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد.

جنگ‌ها، تنش‌های منطقه‌ای، نگرانی درباره اقتصاد جهانی و افزایش ریسک‌های مالی می‌توانند تقاضا برای دارایی‌های موسوم به «پناهگاه امن» را افزایش دهند.

البته رابطه میان بحران‌های سیاسی و قیمت طلا همیشه مستقیم و یک‌طرفه نیست. واکنش دلار، نرخ بهره و بازار اوراق می‌تواند اثر یک بحران را تقویت یا خنثی کند.

World Gold Council نیز در چشم‌انداز ۲۰۲۶، تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیک را یکی از عواملی دانسته که می‌تواند زمینه بازگشت قدرت به بازار طلا را فراهم کند. (World Gold Council)

۷. اما بازار طلای ایران یک متغیر اضافه دارد: دلار

برای خریداران ایرانی، بررسی اونس جهانی به تنهایی کافی نیست.

قیمت طلای داخلی تحت تأثیر اونس جهانی، نرخ دلار و شرایط بازار داخلی قرار دارد. اتفاقاً روزهای پایانی شهریور نمونه خوبی برای مشاهده این موضوع بود.

در ۳۰ شهریور، منابع بازار داخلی قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را در محدوده حدود ۲۳.۸ تا ۲۴.۱ میلیون تومان گزارش کردند، در حالی که اونس جهانی در همان مقطع تحت فشار قرار داشت. (شبکه اطلاع رسانی طلا و ارز)

این اختلاف رفتار نشان می‌دهد که ممکن است طلای داخلی و طلای جهانی در کوتاه‌مدت دقیقاً در یک جهت حرکت نکنند.

به زبان ساده:

اونس جهانی ↓ + دلار داخلی ↑ = الزاماً به معنای کاهش قیمت طلای ایران نیست.

به همین دلیل، برای تحلیل بازار مهر باید هر دو نمودار را در کنار یکدیگر بررسی کرد.

مهر ۱۴۰۵؛ سه سناریو پیش روی بازار طلا

با توجه به متغیرهای فعلی، می‌توان سه وضعیت کلی را برای بازار در نظر گرفت:

سناریوی اول: فشار نرخ بهره

اگر داده‌های اقتصادی آمریکا قوی باقی بماند، تورم بالا بماند و بازار انتظار نرخ‌های بهره بالاتر را پیدا کند، افزایش بازده اوراق و قدرت گرفتن دلار می‌تواند فشار بیشتری بر طلا وارد کند.

سناریوی دوم: کاهش فشار نرخ بهره

اگر داده‌های اقتصادی آمریکا ضعیف‌تر از انتظار باشند و انتظارات برای نرخ‌های بهره پایین‌تر افزایش پیدا کند، بخشی از فشار فعلی بر طلا می‌تواند کاهش پیدا کند.

سناریوی سوم: شوک جدید ژئوپلیتیک

افزایش نااطمینانی سیاسی یا اقتصادی می‌تواند تقاضا برای طلا را افزایش دهد. در این حالت، حتی اگر نرخ‌های بهره بالا باشند، افزایش تقاضای پناهگاه امن می‌تواند بخشی از فشار نرخ بهره را جبران کند.

هیچ‌کدام از این سناریوها به معنای پیش‌بینی قطعی قیمت نیستند؛ مسیر واقعی بازار به برآیند این عوامل بستگی خواهد داشت.

جمع‌بندی؛ مهر، ماهِ داده‌هاست

بازار طلا در مهر ۱۴۰۵ احتمالاً بیش از هر چیز به داده‌های اقتصادی آمریکا، مسیر نرخ بهره، بازده اوراق خزانه، ارزش دلار، خرید بانک‌های مرکزی و ریسک‌های ژئوپلیتیک واکنش نشان خواهد داد.در بازار ایران نیز باید یک متغیر مهم دیگر را به این فهرست اضافه کرد: نرخ دلار داخلی.

به همین دلیل، دنبال کردن صرفاً قیمت لحظه‌ای طلا ممکن است تصویر کاملی از بازار ارائه ندهد. برای درک روند بازار، بهتر است اونس جهانی، دلار و اخبار اقتصاد جهانی هم‌زمان بررسی شوند.

آنچه در مهر اهمیت دارد، یک عدد مشخص برای قیمت طلا نیست؛ بلکه تغییر در موازنه میان این متغیرهاست.

منابع و مبنای بررسی:

World Gold Council، گزارش چشم‌انداز طلای ۲۰۲۶ و گزارش چشم‌انداز نیمه دوم سال (World Gold Council)

World Gold Council، گزارش بازار طلا در اوت ۲۰۲۶ (World Gold Council)

World Gold Council، گزارش روند تقاضای طلا در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ (World Gold Council)

Reuters، گزارش بازار طلا در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ (Reuters)

داده‌های بازار کامکس در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (The Wall Street Journal)

داده‌های بازار داخلی طلا در ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ (شبکه اطلاع رسانی طلا و ارز)